БУРУНГААР, ТӨРЭЭН ТЫВАМ!

2
320
Июль 29-туң хүнүнден эгелеп «Бурунгаар, төрээн Тывам!» деп аныяктарның шуулганы болуп эртер. Бо чылын чаңчыл болган «Дүрген» аныяктар чыыжы майгыннар хоорайжыгажының девискээрин Алдын-Булакче кылдыр өскерткен. Ооң чылдагааны-биле шуулганның ады база өскерилгени ол. Бо чылын шуулганга 18 хардан 30 харга чедир республика иштинден 200 хире аныяктар киржир.
Чыыштың программазында чедиишкинниг кижилер-биле ужуражылгаларны, мастер-класстарны, презентацияларны, лекцияларны, тренингилерни киирген. Шуулганга киржир күзелдиг аныяк кижи бүрүзү бир социал төлевилелди камгалаар.
Тыва Республиканың аныяктар херээ болгаш спорт яамызында кол специалист Сырга Сувакпуттуң чугаалап турары-биле алырга, бо чылын «Аныяктарның бизнес төлевилели – 2017» деп конкурузунче 80 ажыг кижи боттарының проектилерин киирген. Проектилерин чедимчелиг камгалап алган аныяктар 20-ден 250 муң акша чедир грантыларны алыры көрдүнген. Ол ышкаш Аныяктар херээниң федералдыг агентствозунуң удуртукчузу А.В. Бугаев чыыштың ажылынга киржип келир.
«Аныяктарның бизнес төлевилели – 2017» деп конкурстуң киржикчизи, хууда сайгарлыкчы, Кызыл хоорайда «Субедей» дизайн-студияның удуртукчузу Аира Ынаалай тыва национал суй-белектерниң бүдүрүлгезин калбартыр сорулгалыг төлевилелди ажылдап кылган. Тыва – каас-чараш бойдус чурумалдыг, хөөмей-сыгыт, каргырааның ораны. Бистиң республикавыс Азияның төвүнде көшкүн амыдыралдыг чоннуг. Бо бүгү чүүлдерни көргүзеринге бедик шынарлыг суй-белектер чугула херек. Аира Ынаалайның бодалы-биле алырга, Тывада келген аалчы бүрүзү бир-ле суй-белекти садып алырын күзээр. Ол дээрге-ле Тываның турисчилерге арны боорунда, республиканың социал-экономиктиг хөгжүлдезинге база ужур-дузалыг. Амгы үеде А. Ынаалай дериг-херекселди болгаш ажылдаар офисти хөлезилеп алгаш, чамдык суй-белектерни бүдүрүп эгелей берген. Бо бизнести ам-даа калбартып, сайзырадып алыры-биле боттарының дериг-херекселин садып алыр сорулгалыг мөөрейде киржип турар.
Новосибирскиниң күрүнениң аграр университединиң 2-ги курсчузу Хорагай Бичижик спортчу хептерни даараарының дугайында бизнес-төлевилелди кылган: — Спорт кижилерниң амыдыралынче быжыы-биле кирген деп болур. Бо үеде спорт-биле харылзаалыг кижи харын-даа модада апарган. Республикада база спорту аажок сайзырадып, деткип турары илдең-дир. Тыва спортчулар делегейде, Европада ады алдаржаан. Ынчангаш республикавыс кадык чоруктуң маршруду-биле дидим базып олурар дизе чазыг чок. Ындыг болганда национал демдээвисти илередип турар спортчу хеп херек апаар-дыр. 10 чыл бурунгаар Тываның тугундан даарап турган спортчу хептер ам модадан үнген деп бодалдыг мен.
Кызыл хоорайдан Максим Кельдиң төлевилели бир тускай. Ол өй-шаанда медицинаның херекселдериниң богун узуткаарының технологиязын чаартырын саналдап турар. Амгы үеде Тыва Республиканың девискээринде бо ажылды чүгле ООО «Экосервис» кылып турар. Бир эвес Максим Кельдиң саналдап турары-биле, ООО «Синтез» база эмнелгелерниң медицина херекселдериниң богун узуткаар рынокче үнер болза, «Экосервиске» конкуренцияны тургузуп болурунуң аргазы бар. Төлевилелди Туран хоорайга ажыглаары-биле кылган. Медицина херекселдериниң богун узуткаары республика иштинде актуалдыг айтырыгларның бирээзи, төлевилел боттаны бээр болза, көдээ черлерге ажылчын олуттар немежир болгаш ук хоорайларның чурттакчыларының кадыкшылынга эки салдарлыг бооп болур деп, Максим Кель санап турар.
Кызыл хоорайдан хууда сайгарлыкчы Алдын-Ай Салчак «Baby Boom» деп уруглар төвүн ажыткан. Ол бизнес-проектиге киришкеш, уруглар садынга дериг-херекселдер садып алыр сорулгалыг: — 2012 чылда, дээди өөредилге черин доозупканымда, бодумнуң бизнезим ажыдып алыр деп бодал кирип келген. Ол-ла чылын аныяк сайгарлыкчылар чыыжынче төлевилелимни кииргеш, садик ажыдып алырынга грантыны алдым. Амгы үеде бистиң садывыста 30 чаштар бар. Оларны чүгле ажаап-карактаар эвес, өөредилглиг талазынче кичээнгейни углап турар бис. Чижээлээрге, англи дылды өөредири, чурулга, ыры кичээлдери дээш оон-даа өске.
Чеди-Хөл кожууннуң Хову-Аксы суурундан Светлана Сотпа уругларның баш таарар чери «Baby Dior» база «Miss Dior Asia» чараштанылга салонун ажыдар бодалдыг. Ук төлевилелди кылып тургаш, олар тыва чоннуң «Хылбык-дой» деп байырлалынга үндезилээн. Республиканың чурттакчы чону чаш уругнуң хылбык-дойун эрттирер чаңчылды сагып, уругнуң 3 харлаан байырлалын эрттирип турар. А Байырлыг байдалга уругнуң чажындан бичии дүктерни улуг назылыг даайлары, даай-авалары кезер. Ынчангаш уругнуң чажын таартыр байдалдар бо-ла тургустунуп келир.
«Baby Dior» — парикмахерлер ачы-дузазында бичии уругларга таарымчалыг байдалды тургузар баштайгы төлевилел болур. Бичии чаштарга ойнаар булуңчугаштар, мультфильмнер көргүзүп турар ТВ, кресло-мотоциклдер дээш оон-даа өске дериг-херекселдерлиг болуру көрдүнүп турар. А уругларның бажының дүгүн таарып турган үеде авалары «Miss Dior Asia» салоннуң ачы-дузазын ап болур. Салоннуң аалчыларынга чигирзиг чем, шай халас болур деп төлевилелде киирип турар.
Каа-Хем кожууннуң Сарыг-Сеп суурундан Айдын Таспанчик, Ай-Даш Оспакай пескоблоктар бүдүрер бизнес-төлевилелди кылганнар. Пескоблок бажыңнар, гаражтар, херимнерни кылып болур ортумак шалыңныг чурттакчы чонга таарымчалыг чиик өртектиг тудуг материалы деп, аныяктар санап турарлар. Аныяк оолдар Сарыг-Сеп суурда угбазының херимнеп каан черин ажыглаар сорулгалыг, чүге дизе ук черни ажыглааны дээш хөлезининге бажың тудуп алыр пескоблоктар-биле санажыр. Ол черниң эптиг талазы: суг ханыдырылгазы, электричествозу бар, оон аңгыда белен блоктарны чыый салыр делгем шөлдүг. Ындыг хевирлиг бизнес кылып турар улус кожуунда чок, ынчангаш бо аныяктар баштайгылары бооп турар.
Республиканың аныяктары, сайгарлыкчылары, студентилер мындыг хевирлиг солун төлевилелдерни аныяктар херээ болгаш спорт яамызынче киирген. А кым оларның аразындан тиилеп үнерин «Бурунгаар, төрээн Тывам!» шуулганның түңнелинден билип алыр бис.
Алена НАН-ХОО.
 

2 КОММЕНТАРИИ

  1. I really wanted to write down a simple comment so as to say thanks to you for those splendid recommendations you are writing on this site. My time consuming internet look up has now been paid with really good suggestions to share with my great friends. I would tell you that most of us site visitors actually are rather endowed to be in a decent place with so many brilliant people with valuable secrets. I feel very grateful to have discovered the web page and look forward to tons of more brilliant minutes reading here. Thanks a lot once more for everything.

  2. I really wanted to develop a small remark in order to thank you for some of the remarkable secrets you are writing at this website. My time-consuming internet research has at the end been compensated with awesome tips to talk about with my contacts. I would suppose that we readers actually are undoubtedly lucky to exist in a fantastic website with very many special individuals with beneficial tactics. I feel somewhat grateful to have discovered your web pages and look forward to really more exciting minutes reading here. Thank you once again for a lot of things.

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Пожалуйста, оставьте Ваш комментарий
Пожалуйста, введите Ваше имя